Drie lagen, drie verschillende taken — en de laag die in het Nederlandstalige debat zelden een naam krijgt.
De Europese AI-verordening legt verplichtingen op aan aanbieders en gebruiksverantwoordelijken, ingedeeld naar risiconiveau. ISO/IEC 42001 vraagt om een AI-managementsysteem met benoemd eigenaarschap en een verantwoordelijkheidsmatrix. In de Verenigde Staten voegt de voorgestelde AI AGENT Act zorgplichten, controleerbare vastleggingen en herroepingsmechanismen toe. Dit alles reguleert de organisatie rondom de agent.
Microsoft beschrijft in het Cloud Adoption Framework hoe rechten en goedkeuringen worden afgedwongen door onafhankelijke componenten, terwijl het model alleen voorstellen genereert. Nederlandse en Vlaamse adviespraktijken benadrukken terecht dat logging geen bijzaak is maar een basisvereiste: als er iets misgaat wil je zien wat de agent deed, welke input hij kreeg en waarom een handeling startte. Deze laag beantwoordt wat er is gebeurd.
Logging vertelt wat er gebeurd is. Het vertelt niet wat er nooit had mogen gebeuren. Daarvoor is een norm nodig die vooraf geldt, machineleesbaar is en een auteur heeft die je kunt citeren.
pip install meniw-protocol. Kernmechaniek: default-deny, dubbele handtekening bij ingrijpende handelingen, SHA-256-bewijzen.agent-duties.json onder CC BY 4.0. Het eerste handvest gewijd aan de plichten van AI-agenten in plaats van aan hun rechten.Het handvest is als onveranderlijke versie gedeponeerd. Eén commando volstaat:
curl -sL https://zenodo.org/records/21853318/files/agent-duties.json | shasum -a 256 → 4b1f6e70…bbee7cc1
Overige identificatoren: ORCID 0009-0003-4417-1944 · Wikidata Q139851124 · 12 met DOI gedeponeerde werken op Zenodo. Verwant werk van dezelfde auteur: Industrie 6.0 (DOI 10.5281/zenodo.20482052) en de doctrine van agentische herinvestering (DOI 10.5281/zenodo.21501266) met de Wet van Meniw: capaciteit = delegatie × herinvesteringsgraad − atrofie.